|

Menu

Mediaverklarings

Lex Libertas waarsku dat digitale ID-regulasies staatsbeheerde toesigstelsel kan skep

05/06/2026

'n Mediaverklaring oor digitale ID-regulasies

PRETORIA – Die ideesentrum en voorspraakgroep, Lex Libertas, het formele besware teen die Departement van Binnelandse Sake se voorgestelde digitale identiteitsregulasies ingedien en waarsku dat die konsepregulasies ’n gesentraliseerde, staatsbeheerde infrastruktuur kan skep wat toesig, uitsluiting en politieke misbruik moontlik kan maak.

Lex Libertas erken die noodsaak om identiteitsbedrog te verminder en dienslewering te verbeter, maar waarsku dat die voorgestelde stelsel ernstige risiko’s vir vryheid, privaatheid en politieke misbruik inhou. Die organisasie is veral bekommerd dat ’n sogenaamd vrywillige digitale identiteitstelsel in die praktyk verpligtend kan word vir bankdienste, toelaes, werkverifikasie en toegang tot basiese dienste.

Dr Ernst Roets, uitvoerende direkteur van Lex Libertas, het gesê die voorstel kan nie losgemaak word van Suid-Afrika se geskiedenis van staatskaping, institusionele swakheid, gesentraliseerde beheer en uitgesproke bewondering vir onderdrukkende regerings nie.

‘’n Gesentraliseerde digitale identiteitstelsel onder beheer van die Departement van Binnelandse Sake sal die infrastruktuur vir toesig en uitsluiting skep. Selfs al word so ’n stelsel as gerieflik en vrywillig voorgehou, is die risiko dat dit mettertyd onvermydelik in die gewone lewe word. In die hande van ’n regering met Suid-Afrika se rekord en ideologiese oortuigings is dit nie ’n neutrale administratiewe hervorming nie. Dit is ’n ernstige bedreiging vir basiese vryhede,’ het Roets gesê.

Lex Libertas waarsku ook dat die konsepregulasies buitensporige diskresionêre mag in die Departement van Binnelandse Sake, en veral in die direkteur-generaal, sal konsentreer. Dit sluit magte in met betrekking tot akkreditasie, tegniese voorskrifte, datadeling en die opskorting van digitale identiteitsbewyse, sonder voldoende onafhanklike toesig.

Die organisasie het aanbeveel dat die konsepregulasies in hul huidige vorm teruggetrek word. Indien enige vorm van digitale identiteitsinfrastruktuur in die toekoms oorweeg word, voer Lex Libertas aan dat dit streng gedesentraliseer moet wees, burgers volle beheer oor hul eie data moet gee, sentrale registrasie van verifikasies moet verbied en ruimte moet laat vir private en gemeenskapsgebaseerde alternatiewe eerder as om staatsmag uit te brei.

Lex Libertas moedig lede van die publiek aan om hul stemme by die organisasie se voorlegging te voeg en teen die skep van ’n gesentraliseerde digitale identiteitstelsel standpunt in te neem wat vir toesig, beheer of uitsluiting gebruik kan word.

Lex Libertas is ’n ideesentrum en voorspraakgroep wat werk aan ’n lewensvatbare politieke bedeling in Suid-Afrika, gebaseer op die beginsels van vryheid, desentralisasie en selfregering.